Enkele wandeltips ...
De kans op een succesvolle wandeling is groter als ze goed
voorbereid is en als je uitgerust bent met degelijk materiaal. In de volgende
lijst krijg je enkele suggesties die nuttig kunnen zijn. Deze zijn van
toepassing voor een stevige luswandeling zonder overnachting en dus niet voor
meerdaagse trektochten.
Uitrusting
De
uitrusting omvat kledij, rugzak, materiaal voor het oriënteren en enkele
kleinere comfortverhogende zaken.
Kledij
Het belangrijkste is om goede schoenen
te dragen. In elk geval moet de schoen waterdicht zijn en de enkels bescherming
bieden. Hou bij het passen van schoenen rekening met het feit dat voeten kunnen
zwellen en dat er dikkere wandelsokken moeten in kunnen gedragen worden.
Dikwijls raadt men aan om bij het passen ruimte te laten voor een vinger
achterin de schoen. Ga nooit op stap met nieuwe schoenen maar stap ze eerst in
door korte draagperiodes. Een wandelschoen lijdt onder droogte en blijft zonder
onderhoud niet waterdicht. Schoenen worden het beste zo vlug mogelijk na een
tocht met water en zachte borstel schoongemaakt. Daarnaast moeten ze op
regelmatige basis behandeld worden met een product dat de waterbestendigheid
garandeert.
Goede sokken helpen om blaarvorming te
vermijden. Wollen sokken met versteviging aan de hiel doen het uitstekend.
Eventueel kunnen onder de dikke sokken nog lichte zweetdoorlatende sokken
gedragen worden.
Ondanks het gematigd Belgisch klimaat, moet de wandelaar in elk seizoen rekening
houden met de mogelijkheid van hevige regens en onverwachte weersveranderingen.
Een regenjas, het liefst ademend, hoort
dan ook in alle omstandigheden bij de uitrusting. Een lange
poncho is waarschijnlijk het meest
efficiënt bij onophoudende regen of hevige stortbuien.
Een bovenkleding
in verschillende lagen laat toe om snel te reageren wanneer het te warm
of te koud wordt. Draag een stevige broek
die niet bij het minste contact met bramen of struiken scheurt. De broek heeft
altijd lange pijpen en de bovenkleding lange mouwen: met het gevaar op ziektes
overgedragen door teken moet rekening gehouden worden.
Uiteraard kunnen in de winter handschoenen, sjaal en muts dienst doen.
Rugzak
Een rugzak met een inhoud van 40 liter
volstaat voor onze dagwandelingen. Verschillende compartimenten en opbergzakjes
houden de inhoud overzichtelijk. De rugzak dient regenbestendig te zijn. Gesp de
rugzak steeds stevig vast aan heup en borst.
Oriëntering
De GPS is niet meer weg te denken uit de
hedendaagse navigatie. Het parcours kan met behulp van een pc en aangepaste
software geladen worden in de GPS en het toestel toont je dan de weg tijdens de
wandeling. Batterijen kunnen echter leeg raken en een bladerdek kan de
communicatie tussen GPS en satellieten ernstig verstoren. Het is dan ook
onontbeerlijk om een topografische kaart
van het wandelgebied bij te hebben en te kunnen lezen. Een geplastificeerde
kaartenhouder houdt je kaart onderweg
droog. Een traditioneel kompas doet nog
steeds dienst om het noorden niet te verliezen.
Allerlei
Een fototoestel en een
verrekijker laten toe de omgeving vast
te leggen en te bekijken. Zonnecrème en
een insectenwerend middel zijn nodig bij
warm weer. Een ontsmettingsmiddel kan
dienst doen bij kleine ongelukken. Een zakmes
kan altijd wel eens van pas komen. Verder helpt een
zakje of
doosje om alle afval op te bergen. Met
een plastieken hoes of zak kan je zelfs
bij natte of vuile ondergrond een zitplaatsje creëren.
Eten
en drinken
Het is niet alleen aangenaam maar ook essentieel om voor
onderweg de nodige voeding bij te hebben. Het is aangeraden om regelmatig kleine
hoeveelheden te drinken en te eten. Voorzie in ruime mate water. Geraffineerde
suikers en energiedrinks bevatten vooral snelle koolhydraten die minder energie
leveren en je in een dipje kunnen brengen. Graanrepen, droge koekjes en noten
bevatten trage koolhydraten en zijn continue, langdurige energieleveranciers.
Deze worden best regelmatig gebruikt tijdens de tocht. Bananen zijn uniek omdat
ze zowel trage als snelle koolhydraten leveren. Vermijd bij de lunch onderweg
overdreven gezouten voedsel.
Als je op de wandeling een gezellig café of terras tegenkomt, is dit uiteraard
onweerstaanbaar. Neem echter altijd zelf voldoende bevoorrading mee.
Voorbereiding
Voor je vertrek lees je uiteraard de inleiding bij de wandeling
en de beschrijving volledig door. Op die manier krijg je een idee van de
moeilijkheidsgraad en de eventuele moeilijke punten. Het is aan te raden om het
parcours van de wandeling vooraf in potlood over te brengen op een topografische
kaart. Bestudeer de aard van de te volgen wegen en het terrein (rivieren,
oriëntatiepunten, hellingen, bossen en velden).
Voorzie genoeg tijd voor een wandeling. Bij het schatten van de duur van een
wandeling wordt dikwijls een gemiddelde snelheid van 4 kilometer per uur
gebruikt. Daar moet je tijd bij rekenen voor pauzes en voor het eventueel zoeken
van de juiste weg.
Het is verrijkend wat informatie op te zoeken over de streek waar je gaat
wandelen.
Gemeentelijke websites geven dikwijls nuttige toeristische informatie
(zie linkpagina).
Oriëntatie
De wandelkaarten op
websites
Bij sommige wandelingen op websites is een gedetailleerde wandelkaart in
pdf-formaat te downloaden. Deze wandelkaarten zijn gedetailleerd en bevatten
alle relevante informatie op het terrein.
Topografische
kaarten
De topografische kaarten van België behoren tot de beste van de wereld en
zijn tegenwoordig verkrijgbaar in verschillende klassieke en electronische
vormen. Topografische kaarten van België zijn verkrijgbaar bij het
Nationaal Geografisch Instituut
van België. De schalen 1:25.000 en 1:50.000 kunnen gebruikt worden. De
bladen op schaal 1:25.000 hebben het voordeel dat ze nog meer informatie
bevatten maar hebben het nadeel dat ze vlugger gedateerd raken.
Digitale topografische kaarten van België
Stilaan geraken alle topografische kaarten gedigitaliseerd. Het
NGI verkoopt deze
informatie op cd-rom en dvd, waarmee kaarten op de computer kunnen bewerkt
en afgedrukt worden voor persoonlijk gebruik.
Online topografische kaarten van België
Overheden stellen meer en meer topografische gegevens online beschikbaar: de
gegevens van Wallonië kan je
hier kan je
hier raadplegen,
GPS
De GPS is niet meer weg te denken als navigatiehulp. Van veel wandelingen op
websites kan de track in .gpx bestand gedownload worden. Met behulp van
software (bijvoorbeeld het gratis
EasyGPS) kan deze
track in een GPS of andere electronische informatiedragers geladen worden.
Gevaren
Op modderige of stenige paden zal je uiteraard opletten om je voet niet te
verzwikken en op enkele zeldzame plaatsen bovenaan rotsen en afgronden in de
Ardennen moet je je voetstappen weloverwogen plaatsen, maar natuurwandelen
in België is niet gevaarlijk. Hierna toch enkele aandachtspunten.
Verkeer
Op een wandeling in ons land kunnen wegen met gemotoriseerd verkeer
onmogelijk vermeden worden. Het is hier altijd goed uitkijken voor auto’s en
moto's die soms gevaarlijk snel rijden. Gebruik zoveel mogelijk de
onverharde wegbermen langs de kant van de weg.
Verloren lopen
De beschrijving van een wandeling kan je soms in de war brengen doordat de
situatie op het terrein wijzigt: bossen kunnen gekapt zijn, een smal pad kan
een brede weg geworden zijn en omgekeerd, een jonge aanplant kan een bos
geworden zijn, een pad kan dichtgegroeid zijn, nieuwe wegen kunnen ontstaan
zijn. Al is de beschrijving nog zo nauwkeurig, al let je nog zo goed op,
soms kan je toch verkeerd lopen. Enkele grotere wouden in ons land zijn
groot genoeg om er echt in te verdwalen. Zelfs in een kleiner bos kan je
zonder het te weten in rondjes lopen. Als je merkt verkeerd gelopen te zijn,
is de eerste richtlijn om rustig te blijven. Loop terug tot op het vorige
punt waar je met zekerheid nog op het juiste pad was. Als je regelmatig de
kaart in het oog houdt, kan dat vorige punt niet zo ver zijn. Evalueer
aandachtig de relatie tussen het te volgen traject op de topografische kaart
en de reële situatie. Wanneer je echt in de problemen raakt, kan je een
vaste windrichting kiezen en met je kompas constant die richting uitlopen
tot bij een herkenbaar punt in open land dat je ondubbelzinnig op de kaart
kan identificeren (een weg, een dorp, …). Bij mooi weer kan de zon aan de
hemel helpen bij het volgen van een vaste richting. Een beek stroomafwaarts
volgen is soms een goed idee: met zekerheid kom je na een tijd bij een
grotere rivier en in de bewoonde wereld.
Dieren
Uitzonderlijk kan een opspringend woest everzwijn in de Ardense bossen je
lelijk laten schrikken. Vooral de zeug kan aanvallen als ze in jou een
bedreiging voor haar jongen ziet. Het is dus belangrijk om uit de buurt van
deze frislingen te blijven.
Loslopende honden zijn soms erg lastig. Probeer je in elk geval kordaat
tegen het dier op te stellen en vlucht niet angstig weg. Dikwijls word je
vriendjes als je met het dier communiceert, maar niet iedereen heeft
hiervoor de nodige ervaring met honden. Met een stok kan je een hond op
afstand houden. Desnoods, als een hond je bedreigt en zeer dichtbij komt,
kan je met kleine steentjes of zand gooien. Er is een apparaatje op de
markt, een “Dazzer”, dat met zeer scherpe en hoge tonen een hond afschrikt.
Ontmoetingen met honden kunnen ook aangenaam zijn. Verschillende keren vond
ik in een wildvreemde en loslopende hond een wandelgenoot die mij kilometers
lang vergezelde.
Teken
Teken worden mee rondgedragen door hun gastdieren. Bijna overal waar die
dieren komen, en zeker in een plantenrijke omgeving met hoog gras, struiken
en een rijke onderbegroeiing, vindt men dus ook teken. De ziekte van Lyme is
een ernstige maar goed behandelbare ziekte die wordt overgedragen door
teken. Niet alle teken zijn drager van de bacterie die verantwoordelijk is
voor de ziekte van Lyme, maar in sommige streken
(bv. in de provincie Namen) zijn wel bijna alle teken drager. Om besmetting
te voorkomen, wordt meestal aangeraden om de huid te beschermen met lange
mouwen, lange broekspijpen en gesloten schoenen. Daarnaast is het aan te
raden om op de paden te blijven en niet door struiken en planten te kruipen
waarop misschien teken zitten te wachten op een gastheer. Indien men gebeten
wordt door een besmette teek, duurt het minstens 12 uur voor de ziektekiem
kan overgedragen worden. Het is dus een goed idee om na het wandelen het
hele lichaam zorgvuldig te controleren op de aanwezigheid van teken. Hou er
rekening mee dat teken op het lichaam dikwijls hun weg zoeken naar
onverwachte plaatsen en holtes. Wordt een teek gevonden, dan moet die zo
snel mogelijk verwijderd worden. Dit kan met een pincet of met de vingers,
en er worden ook speciale verwijdersets voor teken verkocht. Wees de dagen
na het verwijderen aandachtig voor mogelijke symptomen. Verschijnt er een
rode ring rond de bijtplaats of word je ziek, raadpleeg dan een arts.
Hitte- en
zonneslag en uitdroging
Het spreekt voor zich dat je in de zomer voorzorgsmaatregelen moet nemen om
een zonne- of hitteslag te vermijden. Zonnecrème en een hoofddeksel behoren
in de zomer dan ook tot de vaste uitrusting. Bij warm weer is het belangrijk
om minstens twee liter water per persoon mee te nemen op de wandeling: het
gevaar op uitdroging op een lange wandeling is niet denkbeeldig.
De jacht
Naast
de vos en ander klein wild, die in België algemeen voorkomen, zit in de bossen
in Wallonië veel groot wild: reeën, everzwijnen, herten (vooral in de buurt van
de grotere wouden) en hier en daar zelfs mouflons. Of je nu voor of tegen bent,
de jacht vertegenwoordigt een niet te verwaarlozen economische macht, de jacht
is wettelijk toegelaten en gereglementeerd en het bos is het actieterrein van de
jagers. Voor de veiligheid en voor een goede verstandhouding is het belangrijk
dat jagers en andere recreanten met elkaar rekening houden. Hier volgen enkele
raadgevingen voor wandelaars om problemen met jagers in Wallonië te vermijden.
Klim niet op hoogzitten of op torens van de jagers en laat voederplaatsen voor
het wild ongestoord.
Van augustus tot het einde van het jaar vinden loerjachten plaats. Bij deze
soort jacht stelt de jager zich verdekt op en probeert het wild te beloeren
en te schieten. De loerjachten moeten bij alle toegangswegen tot het bos
aangekondigd worden met officiële gele borden van de Waalse overheid. Als
wandelaar zal je normaal gesproken weinig hinder ondervinden van de
loerjacht omdat deze bij zonsopgang of bij zonsondergang plaatsvindt. Anders
gaat het eraan toe bij de klopjachten (‘battues’) die tussen oktober en
januari plaatsvinden. Bij een klopjacht wordt het wild opgejaagd door
drijvers die in linie dwars door het bos trekken, het wild vlucht en loopt
de met geweer opgestelde jagers tegemoet. Een klopjacht dient bij alle
toegangen tot het bos aangekondigd te zijn aan de hand van officiële rode
borden van de Waalse overheid. Het mag duidelijk zijn dat bij een
klopjacht
het volledige bos ingepalmd wordt door de jagers en absoluut
verboden terrein is voor wandelaars. Herfst en winter zijn prachtig om
te wandelen in Wallonië, maar je bij de planning van een wandeling met de
klopjachten rekening houden. Het verdient dan absoluut aanbeveling om
verschillende dagen of weken op voorhand informatie op te vragen over de
klopjachten in het gebied waar je wil gaan wandelen. Het gevaar is immers
reëel dat je bij de ingang van een bos rechtsomkeer moet maken. Sommige
gemeenten plaatsen de volledige informatie over klopjachten op hun gebied
bij de toeristische informatie op de gemeentelijke website. Spijtig genoeg
is dit de zeldzame uitzondering. Dikwijls kan je via e-mail de kalender van
de klopjachten verkrijgen als je erom vraagt.
Stappen
Begin rustig aan een wandeling en bouw gaandeweg op naar een stevig tempo
zonder buiten adem te raken. Zoek naar een aangepaste snelheid voor
jezelf. Uiteraard zal je die snelheid aanpassen aan het terrein: bij stevig
stijgen vertraag je om te vermijden dat je uitgeput boven raakt en bij
stevig dalen vertraag je om niet uit te glijden en om de gewrichten niet te
overbelasten. Probeer elk uur een kleine pauze in te lassen. In de winter
zal je natuurlijk genoodzaakt zijn om deze pauze extra kort te houden.
Voorzie de grotere lunchpauze wanneer je over de helft van de wandeling
gekomen bent. Volg voortdurend de beschrijving en vergewis je steeds op de
topografische kaart van de exacte plaats waar je je bevindt. Probeer elke
splitsing en bij elke zijweg of –pad, hoe klein ook, te lokaliseren op de
topografische kaart.
Gedragsregels
Laat in de natuur niets dan je voetstappen achter, zelfs niet de
kleinste verpakking of het kleinste papiertje. Voorzie een zak om al je afval in
op te
bergen en mee naar huis te nemen. Maak geen lawaai in de natuur. Pluk geen
planten of bloemen. Laat alle dieren met rust. Respecteer verbodsborden en
privé-eigendommen. Wees hoffelijk tegenover iedereen die je onderweg tegenkomt.
Biedt de gelegenheid zich aan, consumeer of koop dan iets in een lokale winkel
of herberg. Hou je hond steeds aan de leiband. Soms loopt een pad over of langs
akkers: respecteer de broodwinning van de landbouwer en spaar de gewassen.
Genieten
Een
landschap, een mooie weg of pad, een voetgangersdoorgang in een weide, een
helder beekje, een ontmoeting met een wild dier, de stilte, de rust, een boer op
het werk op zijn veld, een wolkenhemel, de zachte regen, een gesprekje met een
oud vrouwtje op een bank, een gezellig dorpscafé… ontelbaar veel eenvoudige
aanleidingen tijdens een wandeling om te genieten.
Hier vind je reeds 12 voorbeelden van
wandelingen in de omgeving. Meer gedetailleerde wegbeschrijvingen en duidelijke
kaarten vind je in de wandel-map in de chalet.
Je vindt er ook een kompas, curvimeter en verrekijker.
Ook aan de fietsers is gedacht. Er zijn
enkele kaarten met fietsroutes aanwezig.
Je kan ook kijken op de
linkpagina.
